Zwykły, a jednak niezwykły...

Więc będę śpiewał i dążył do kresu

Ożywię ogień, jeśli jest w iskierce.

Tak Egipcjanin w liście z aloesu

Obwija zwiędłe umarłego serce;

Na liściu pisze zmartwychwstania słowa;

Chociaż w tym liściu serce nie ożyje,

Lecz od zepsucia wiecznie się zachowa,

W proch nie rozsypie... Godzina wybije,

Kiedy myśli słowa tajemne odgadnie,

Wtenczas odpowiedź będzie w sercu – na dnie.

Juliusz Słowacki

Właściwości rośliny, o której dzisiaj tkam opowieść, Mała Dziewczynka tak naprawdę poznała, gdy zdążyła się ona kiedyś zadomowić w doniczce w jej Domu.

A przecież pamięta, jak Babcia czasem na chory palec Małej Dziewczynki przykładała przecięty, mięsisty liść tej rośliny, która rosła zawsze w domu Dziadków. Jednak wówczas nie zastanawiała się nad tym. 

Dopiero potem Mała Dziewczynka uświadomiła sobie jakim wspaniałym lekarzem potrafi być aloes.  Roślina, która od dawna dziś cieszy się u nas  zainteresowaniem. Jednak szczyt jej popularności przypadał na czasy słusznie minione (ale czy tak do końca?). Znała ją na pewno niejedna babcia, mama... A może ktoś jeszcze pamięta do czego w tych latach był wykorzystywany aloes?

Ale zacznę od początku...

Aloes jest rośliną pochodzącą z suchych, pustynnych i sawannowych obszarów Afryki, Madagaskaru i Azji Mniejszej. Stamtąd zawędrował  do wielu innych regionów świata o zbliżonych warunkach klimatycznych. 

Aloes rośnie tam, gdzie inne rośliny nie potrafią przeżyć. Zadziwia tym, że w najbardziej suchej przestrzeni można być pełnym wody.

Słowo aloes pochodzi od arabskiego alloeh i pierwotnie oznaczał to, co gorzkie, błyszczące, przezroczyste. Skórka aloesu jest bowiem gorzka, a środek żelowy, kleisty, trochę jak ślina. Właśnie z tego powodu na Półwyspie Iberyjskim roślinę nazywa się babosa. W większości miejsc świata roślina występuje jednak zazwyczaj jako aloe albo aloes.

Najstarsze zapisane doniesienia o jej zastosowaniu pochodzą z 2200 r. p.n.e. W mieście Nippur, na południe od Bagdadu, odnaleziono bibliotekę króla Asyrii zwanego Aszurbanipal. Na jednej z glinianych tabliczek znaleziono informacje o roślinie, której „liście przypominają pochwy na noże”. Także liczące ok 3500 lat papirusy egipskie donoszą o uzdrawiających właściwościach aloesu.

W młodszej od nich Biblii znajduje się wyznanie zakochanego w oblubienicy:

Ogrodem zamkniętym jesteś, siostro ma, oblubienico,

ogrodem zamkniętym, źródłem zapieczętowanym.

Pędy twe - granatów gaj,

z owocem wybornym kwiaty henny i nardu:

nard i szafran, wonna trzcina i cynamon,

i wszelkie drzewa żywiczne,

mirra i aloes, i wszystkie najprzedniejsze balsamy

źródłem mego ogrodu, zdrojem wód żywych

spływających z Libanu.

Biblia, Stary Testament, Pieśń nad pieśniami

"Jak szerokie doliny potoków, jak ogrody nad brzegiem strumieni lub jak aloes, który Pan sadził, i jak cedry nad wodami."

Ks. Liczb 24:6

"Wszystkie twoje szaty pachną mirrą, aloesem; płynący z pałaców z kości słoniowej dźwięk lutni raduje ciebie."

Ks. Psalmów 45:9

"Swą pościel mirrą skropiłam, aloesem i cynamonem."

Ks. Przysłów 7:17

"Przybył również i Nikodem, ten, który po raz pierwszy przyszedł do Jezusa w nocy, i przyniósł około stu funtów mieszaniny mirry i aloesu."

Ew. Jana 19:39

Stąd też aloes przez niektórych nazywany jest biblijnym kwiatem.

Ale, ale... STOP. Najprawdopodobniej aloes, o którym mowa w Biblii, nie ma nic wspólnego ze znanym nam aloesem zwyczajnym (Aloe vera). No i pogubiłam się.... 

Egipcjanie uważali aloes za symbol piękna i młodości.

Według legend nie tylko nie tylko piękna Kleopatra używała aloesu do pielęgnacji skóry. Również królowa Nefretete przypisywała tej roślinie pierwszorzędną rolę. Obie używały regularnie aloesu do przemywania oczu i do kąpieli. Pozwoliło im to zachować gładkość ciała oraz jego jasny koloryt Egipcjanie uznawali aloes także za roślinę nieśmiertelności i stosowali go do balsamowania zwłok. Aloes uprawiano też przy wejściach do piramid w celu wskazania faraonom drogi wiodącej do ziemi zmarłych.

Starożytni Grecy i Rzymianie cenili aloes za jego zdolności przyspieszające gojenie ran i łagodzenie bólu. Aleksander Wielki nawet podbił wyspę Socotra, aby zdobyć zapasy aloesu dla swoich żołnierzy.  

Inna legenda mówi, że podczas oblężenia Gazy w 332 roku p.n.e. Aleksander został trafiony zatrutą strzałą. Rana nie chciała się goić i dopiero w Persji, w świątyni Śiwy, jeden z kapłanów go żelem aloesowym.

Grecy i Rzymianie wierzyli także, że aloes zapobiega wypadaniu włosów. Nie bez powodu Grecy nazwali go „darem Wenus”.

Również Indianie stosowali go jako środek odmładzający i nazywali „niebiańskimi pałeczkami”.

Aloes dzięki swojemu szerokiemu działaniu szybko przestał być traktowany wyłącznie jako szamańska roślina lecznicza i został włączony do systemów medycznych, stosowanych nie tylko przez Arabów, Syryjczyków....

W Afryce aloes był wykorzystywany przede wszystkim w dolegliwościach żołądkowych, chorobach reumatoidalnych stawów, rwie kulszowej oraz do nacierania nadwyrężonych miejsc. Kobiety z plemienia Zulusów sok aloesowy stosowany był w procesie odłączenia swojego dziecka od piersi. Karmiące mamy smarowały nim sutki, a jego gorzki smak stawał się przyczyną rezygnacji niemowląt z chęci ssania piersi. 

Lekarz Rufus z Efezu pisał, że aloes bywał stosowany w leczeniu melancholii, dżumy, jaskry oraz katarakty. Wspominał, że roślina ta przynosiła ulgę w się na niestrawności objawiającej się utratą apetytu, słabym trawieniem, zaparciami i wzdęciami. Lecznicze działanie aloesu wykorzystywane było również przy krwotokach, jako środek na oparzenia, na porost włosów, do leczenia trudno gojących się ran, przeciw komarom, w leczeniu skaleczeń i pęknięć skóry.

W pozostawionych przez Hildegardę z Bingen tekstach można znaleźć liczne zapiski o tej roślinie. Jej zdaniem była świetnym lekiem na problemy stomatologiczne. Twierdziła też, że pozwala zwalczać szkodliwe dla zdrowia bakterie i stany zapalne.

Obecnie aloes jest stosowany głównie w chorobach skóry.

W kosmetyce żelu aloesowego używa się jako spowalniacza starzenia się skóry, do ochrony przed promieniowaniem słonecznym a także skutkami odmrożeń czy poparzeń.

Żel z aloesu jest ceniony za swoje właściwości nawilżające i regenerujące. Szybciej niż woda przenika przez skórę, dzięki czemu doskonale nadaje się nie tylko do pielęgnacji skóry suchej i  podrażnionej, ale także do włosów, które dzięki niemu stają się mocniejsze, bardziej elastyczne i mniej łamliwe.

Aloes stosowany jest również w stomatologii. Z acemannanu obecnego w aloesie wytwarza się kleje do protez oraz środki zmniejszające krwawienie i obrzęk dziąseł.

Natomiast osoby cierpiące z powodu dolegliwości reumatycznych stosują aloes, by ukoić ból stawów i mięśni.

Aloes jest skutecznym, naturalnym produktem stosowanym w walce z  różnorodnymi schorzeniami przewodu pokarmowego. Szczególnie polecany jest na dolegliwości trawienne i w leczeniu wrzodów żołądka. Dowiedziono, że wykazuje właściwości antybakteryjne przeciwko szczepom Helicobacter pylori, który odpowiedzialny jest za stany zapalne układu pokarmowego.

Aloes często jest kojarzony głównie z kosmetyką i medycyną. Jednak może być też cennym składnikiem w kuchni. To prawda, że jego smak jest specyficzny, jednak w połączeniu na przykład z owocami, warzywami, może wzbogacić dania o dodatkowe wartości odżywcze, które pozytywnie wpłyną na nasze zdrowie.

Miąższ z liści aloesu jest prawdziwą skarbnicą składników. Zawiera w sobie m.in. tłuszcze, kwasy organiczne, aminokwasy, witaminy (w tym C i B), sole mineralne oraz enzymy roślinne. Aloes dostarcza aż 18 z 22 aminokwasów, które są niezbędne dla człowieka. Jednym z najważniejszych składników aloesu jest acemannan – polisacharyd, który wspomaga układ odpornościowy i ma działanie przeciwzapalne.

Zawarte w roślinie polisacharydy pobudzają produkcję białych krwinek, które odgrywają kluczową rolę w zwalczaniu infekcji. Regularne picie soku z aloesu może wspierać organizm w ochronie przed przeziębieniami i infekcjami wirusowymi.

Aloes zwyczajny

Nie nazywaj mnie kaktusem.

Jestem zwykłym aloesem.

W każdym domu chętnie goszczę,

mało piję, prawie poszczę.

Specjalnej troski nie wymagam,

za to chętnie wam pomagam

na przeróżne dolegliwości,

oprócz ostrych złamań kości.

Mam własności nawilżające,

przede wszystkim odkażające.

Złe bakterie zawojuję,

mikroflorę odbuduję.

Choć urody mi brakuje,

chętnie w oknie paraduję.

Więc nie żałuj, bardzo proszę,

trochę światła. Resztę zniosę.

znalezione w Internecie

O niezwykłych właściwościach tej zwykłej rośliny mogłabym jeszcze długo pisać.... 

Mogę powiedzieć, a raczej napisać, że chyba niewiele jest roślin, które byłyby tak szeroko wykorzystywane przez  liczne narody, kultury... Do dnia dzisiejszego aloes niezmiennie cieszy się dużym zainteresowaniem firm farmaceutycznych, kosmetycznych, a także zwykłych ludzi, którzy uprawiają go w swoich domach.

Ileż dobra w tej niewymagającej, lekko kłującej roślinie, która rośnie tam, gdzie większość rosnąć nie chce. Może zatem urośnie w naszych domach, urozmaici nasze mieszkania...?

A do Domu Małej Dziewczynki znowu powróci na parapet?

Tam, skąd wieje kwietniowy wiatr

 Tekst napisany wcześniej i zaplanowany do opublikowania. Bo.... 

Jest miasteczko, co nad rzeczką

Wśród ogrodów śpi

Monotonnie w tym miasteczku

Przemijają dni

Dzień podobny do dnia

Tydzień do tygodnia

Wolnym krokiem po uliczkach spaceruje czas

Śmigających przez stacyjkę parowozów świst

Jest jak z innej ziemi głos, jak w obcej mowie list

Początek kwietnia ma w sobie coś szczególnego. Pani Wiosna już się prawie u nas rozgościła. Królewna Zima wyraźnie się poddała. Ale wiadomo, kwiecień plecień...

Powietrze pachnie inaczej niż w marcu, ziemia oddycha wilgocią, a wiatr… Wiatr jak co roku przynosi ze sobą coś więcej niż tylko chłód. Przynosi świeży, wiosenny powiew. I przynosi wspomnienia...

Nie wiem, skąd one się biorą. Może z zapachu mokrych chodników po nocnym deszczu. Może z zielonych pąków na drzewach, rozkwitających kwiatów, śpiewu ptaków... A może z ciszy, która pojawia się w człowieku nagle, bez zapowiedzi. 

A tak naprawdę ciekawskie wspomnienia  wyglądają ze swojej szuflady. Na początku tylko 

podążają wzrokiem za Małą Dziewczynką, rozglądaja się po mieszkaniu. Jeszcze nie chce się im opuścić swojego ciepłego miejsca. 

A Mała Dziewczynka dobrze wie, co będzie dalej. Najpierw pojawia się drobna myśl. Prawie niezauważalna, która rozkwita w jej głowie. A potem nagle, gdy wspomnienia opuszczają szufladę i otulają ją niczym ciepłym szalem, robi się z tej drobnej myśli tęsknota. I wtedy jak zawsze wraca Małe Miasteczko. 

Mała Dziewczynka nie ma wyjścia. Siada jak zawsze w fotelu, zamyka oczy, aby choć na chwilę zobaczyć je znowu.

Może to dziwne, ale wspomnienia z dzieciństwa dawniej były dla niej bardziej odległe, wypłowiałe, mniej wyraźne niż obecnie. Pewnie dlatego, że teraz są one naprawdę ważne.

Mała Dziewczynka widzi znajome ulice, którymi kiedyś chodziła bez zastanowienia. Domy, które mijała setki razy. Drzewa przy jeziorze, które szumiały nawet wtedy, gdy nie było wiatru. Ławki, na których można było usiąść i patrzeć na wodę tak długo, aż myśli same się uspokajały.

Mała Dziewczynka bardzo lubiła i nadal lubi te spacery. Ale nie takie zaplanowane, z wyraźnym początkiem i końcem. Lecz te zwyczajne, kiedy wychodzi się z domu i pozwala nogom iść tam, gdzie same chcą. 

A bardzo często prowadziły nad jezioro. Na planty.

Ścieżka biegła dookoła wody. Nie należało się spieszyć. Mała Dziewczynka potrafiła chodzić tam długo, słuchając własnych kroków na alejce, plusku fal przy brzegu, kwakania różnokolorowych kaczuszek... 

Czasami przychodziła bardzo wcześnie. Jeszcze zanim Miasteczko naprawdę się obudziło. Nad jeziorem unosiła się wtedy delikatna mgła, a woda była tak spokojna, że wyglądała jak wielkie lustro. I w tym lustrze odbijało się niebo, drzewa, dachy domów, klasztor... Po prostu całe Małe Miasteczko. Przeglądał się w nim także król Słońce. 

Nad tym jeziorem dla Małej Dziewczynki są najpiękniejsze wschody słońca. Każdego dnia inne, zachwycające....

Zachody też mają  tam swój własny urok. Król Słońce powoli chowa się za domami, a Małe Miasteczko zwalnia zdecydowanie szybciej niż w większych miastach. Ludzie wracają do domów, na ulicach robi się spokojniej, ptaki milkną, a woda znów zamienia się w lustro. W tym lustrze przegląda się wszystko. Niebo. Drzewa. Całe Małe Miasteczko. 

Świat burzliwą rzeką

Huczy gdzieś daleko

Żebyż głos ten dotarł chociaż raz

Jest miasteczko

Nad niewielką rzeczką

W tym miasteczku ludzie dotąd śpią

Rano mleczarz w okno puka

Słońce czeka w drzwiach

Żeby wpłynąć złotą strugą

Pod blaszany dach

Czasem jednak Mała Dziewczynka wybierała inną drogę. Tę, którą Babcia zawsze nazywała Naszą Dróżką. Nie była szeroka ani szczególnie ważna w Małym Miasteczku. Leżała tuż za nim, trochę na uboczu. A jednak dla Małej Dziewczynki była i jest wyjątkowa. Ścieżka najpierw łagodnie wspina się pod górę, wijąc się między polami, które miejscami sięgają ponad jej wzrost. Idzie się jakby zagłębieniem, otoczonym na wysokości oczu makami, chabrami i kłosami zbóż. Na samym szczycie rozpościera się szeroki widok również na pogwizdujące pociągi.  

Ta ścieżka również na zawsze pozostaje w pamięci. Mała Dziewczynka za każdym razem, gdy jest w Małym Miasteczku, wędruje nią, wspomina, słucha wiejącego tam nieustannie wiatru i wciąż zachwyca się tymi, przestrzeniami...

Wspomnienia ciepło otulają Mała Dziewczynkę. Jest jej tak dobrze.

Ale tą ciszę przerywa delikatnie Anioł Stróż, który ma cierpliwość do wspomnień i do tęsknoty, która wraca do Małej Dziewczynki nie tylko z wiosennym wiatrem.

— Znowu myślisz o Małym Miasteczku — mówi spokojnie.

— Tak.

— Tęsknisz.

— Trochę.

— Tylko trochę?

— Dobrze wiesz, że trochę bardziej.

Przez chwilę jest cicho.

— A najbardziej za czym tęsknisz? — pyta w końcu Anioł Stróż.

Mała Dziewczynka zastanawia się przez chwilę.

— Za spacerami.

— Nad jeziorem?

— Nad jeziorem też… ale chyba najbardziej za Naszą Dróżką.

— Dlaczego właśnie za nią?

— Bo tam było najciszej.

Anioł Stróż milczy przez chwilę, jakby przyglądał się tym wspomnieniom razem z nią.

— Wiesz — mówi w końcu — takie miejsca nigdy nie znikają.

— Nawet jeśli zmieniają się z czasem?

— Nawet wtedy.

— Dlaczego?

— Bo najważniejsza część została w tobie. Możesz tam także pojechać - mówi  Anioł Stróż.

— Naprawdę? Ale przecież teraz jestem...

— To minie. Będzie dobrze.

— Może rzeczywiście tam pojadę, jak....

— Czasem wystarczy uwierzyć. Warto spakować tęsknotę do kieszeni i podążyć za nią.

Mała Dziewczynka wie, że Anioł Stróż ma rację. Ale czy zdąży przygotować się do wyjazdu w tak krótkim czasie?  Czy poradzi sobie? Przecież... Ale może da radę? Nigdy nie była tam w kwietniu, albo tego już nie pamięta... Może w końcu uda się jej zobaczyć złote, pachnące pola rzepakowe. Co roku się na nie spóźnia o kilka, chociaż z roku na rok przyjeżdża coraz wcześniej....

W południowym skwarze

Drzemią sklepikarze

Szaro i niepostrzeżenie mija pracy czas

Trzeba skopać w swym ogródku pod lewkonie grunt

Potem brydż u aptekarza po pięć groszy punkt

Wreszcie noc leniwa

Na miasteczko spływa

Noc ogromna w deszczu srebrnych gwiazd

W tym miasteczku

Wkrótce po troszeczku

Ludzie się przebudzą, żeby żyć

Jerzy Jurandot

Może to dobry moment, żeby na chwilę odetchnąć od codzienności? Krótki urlop od szarej codzienności. Zostawię za sobą troski, i domu, popatrzę na rosnącą trawę, poczuję zapach kwiatów, oprę się o drzewo… Rano przywitam słońce nad jeziorem, a wieczorem zobaczę, jak odbija się w moim Małym Miasteczku.

Samo oczekiwanie na coś dobrego jest tylko połową przyjemności. Więc jak tylko.... Jadę 

Cisza, która prowadzi do radości

W marcu wstaję wcześniej niż zimą. Świat jeszcze śpi, w dole tylko mkną w dal pociągi. Parzę herbatę. Piję powoli i patrzę przez okno ponad dachami domów.

Wiem, że to jeszcze wcześnie na tą opowieść, ale....

Zanim pierwszy promień słońca wpadł do mojego mieszkania, wiedziałam, że nadchodzi Wielkanoc. Wszak pierwsze palmy już zielenią i złocą się w wazonie. Zapach wiosny rozchodzi się dookoła. W sercu czuję znajome oczekiwanie.

Nadchodzące dni nie są jak każde inne... To dni, który pachną świeżością wiosny, pieczeniem ciasta, wanilii, kolorami pisanek...

Są także cichymi chwilami zadumy.

MOJE TRIDUUM SACRUM

Od lat się uczę Triduum Sacrum

ciągle na nowo

przemierzam z pokorą trzy dni święte

z każdym rokiem inaczej

zasiadam w czwartek do Ostatniej Wieczerzy

by skosztować ducha zapowiadanej Ofiary

potem wędruję w piątek pod Krzyż

wiem że mnie przygarnie jaką jestem

a gdy nadejdzie cisza wielkiej soboty

wśród hortensji i białych tulipanów

będę czekać wytrwale

aż zmartwychwstanie Miłość

bym mogła znów iść dalej...

Każdy krok w tym czasie przypomina mi, że zanim będzie radość, musi być cisza, zaduma i głębsze spojrzenie na to, co w moim życiu naprawdę ważne. 

Wielkanoc to dla mnie więcej niż święto jednego dnia. To przypomnienie, że życie potrafi się odrodzić, nawet gdy wydaje się ciężkie i szare.

W marcu wszystko prowadzi ku Wielkanocy. Każdy dzień Wielkiego Postu ma w sobie nutę oczekiwania. Zdejmuję ostatnie zimowe ozdoby, wycieram kurz półek, porządkuję nie tylko przestrzeń, ale i myśli. W tym czasie nawet cisza ma inny smak. Głębszy, bardziej uważny.

W wazonie stają pierwsze kocie gałązki. Miękkie i puszyste bazie, delikatne wspomnienie z dzieciństwa... Dotykam ich i czuję, jak bardzo to święto zakorzenione jest w prostych gestach. W święceniu palm, przynoszeniu do domu zieleni, sprzątaniu, malowaniu jajek....

Przychodzi Triduum Paschalne. Czas najważniejszych i najbardziej poruszających dni w całym roku liturgicznym. Te trzy dni nie są jedynie pamiątką wydarzeń sprzed dwóch tysięcy lat. To jedna, wielka tajemnica miłości Boga do człowieka. Tajemnica rozciągnięta w czasie od wieczoru Wielkiego Czwartku aż po świt Zmartwychwstania.

To czas, w którym liturgia prowadzi nas krok po kroku przez Wieczernik, Golgotę i pusty grób, abyśmy nie byli tylko widzami, lecz uczestnikami zbawczych wydarzeń.

Zatrzymujemy się głębiej niż zwykle, by spojrzeć w głąb siebie i zrozumieć sens ofiary, ciszy oraz nadziei. To dni, które wyciszają codzienny pośpiech i zapraszają do prawdziwej refleksji nad życiem, przemijaniem i odrodzeniem.

W Wielki Czwartek

Śpimy jak zwykle

w czwartkową noc

nieświadomi zbliżającej się chwili

nie podejrzewamy nawet

że ktoś może być sam

nie chce się nam czuwać

bo dobrze nam w swoim świecie

bezpieczni

że ktoś pokona za nas

dolinę ciemności

spokojni

że nie musimy podbiegać

z rozłożoną chustą poświęcenia

nie żądają od nas odwagi

więc zapominamy że nasze miejsce

jest pod Krzyżem

i przesypiamy kolejną

noc Miłości. 

Wielki Czwartek jest cichy i refleksyjny. Wspominamy Ostatnią Wieczerzę, gest umycia nóg i ustanowienie Eucharystii. W powietrzu czuć skupienie i wdzięczność, ale też zapowiedź nadchodzących wydarzeń. To wieczór pełen zadumy, w którym milkną dzwony, a serce zaczyna rozumieć, że wchodzimy w tajemnicę większą niż słowa.

Wielki Piątek jest surowy, poważny i wymagający skupienia. To dzień ciszy, postu i adoracji krzyża. W tym dniu świat naprawdę powinien zwolnić, bo staje wobec tajemnicy cierpienia i śmierci. To dzień, w którym ziemia zdaje się milknąć.

A jednak u nas, zawsze zastanawiam się dlaczego, nie jest dniem wolnym od pracy.  Jakby nasza codzienność nie zawsze potrafiła zatrzymać się tam, gdzie serce najbardziej tego potrzebuje. I rzeczywiście można pytać, dlaczego świat nie zatrzymuje się w tym dniu? Dlaczego codzienność toczy się zwyczajnie?

Wielki Piątek uczy nas, że cierpienie nie jest ostatnim słowem Boga. Że nawet w największym mroku obecna jest nadzieja, choć jeszcze jej nie widać.

W Wielki Piątek

Dziś pod Krzyż przyszły

wszystkie smutki świata

cisną się w zapłakanych oczach

słabym głosem wyrywają się ze zranionych serc

jadą na inwalidzkich wózkach

popychają krzywdę zdrady

rzucają niedawne oszczerstwa

przekrzykują zapach alkoholu

i rozpychają się gwałtem nienawiści

a ramiona Krzyża

w delikatnym uścisku

przygarniają przyniesione kamienie i głazy

by przemienić je w diamenty

błyszczące w płomieniach zachodzącego słońca.

Już cisza

i dzieją się pod Krzyżem rzeczy niepojęte

które rozumie się jedynie

u stóp Krzyż

Wielka Sobota jeszcze jest dniem ciszy. To zawieszenie między bólem a radością. Wielka Sobota pachnie jednak już świętami – chlebem, ciastem, barszczem, chrzanem i wędliną. W domach miesza się cisza oczekiwania z krzątaniną przygotowań. Koszyczek przykryty białą serwetką niesiemy ostrożnie, nie tylko po to, by wiatr jej nie zdmuchnął, lecz także dlatego, że niesiemy w nim coś więcej niż pokarmy. Niesiemy nadzieję, że po ciszy i mroku zawsze przychodzi światło. 

W sobotę na koniec jest Noc Zmartwychwstania Pańskiego, Wigilia Paschalna.

Wigilia Paschalna zaczyna się w ciszy i ciemności, gdy ogień rozprasza mrok, a światło paschału powoli wypełnia świątynię, niosąc obietnicę nowego życia. To noc czuwania i nadziei, w której serce przechodzi z ciszy Wielkiego Piątku ku radości Zmartwychwstania, czując, że po każdej ciemności naprawdę przychodzi świt.

W Wielką Sobotę

Lubię radość wielkiej soboty

przystrojonej grobami Pańskimi

w których Chrystus

spoczywa jeszcze w zapachu wiosennych kwiatów

wokół pełno

cichych modlitw i szeptów

przenikających przez biel

grobowych płócien

i wciąż to radosne oczekiwanie

na odwalony kamień

na bliskiego sercu Anioła

na spotkanie z szukającą Marią

i na dźwięk słów

nie zatrzymuj mnie

wiersze Basia Wójcik

Chwytam w dłonie drewnianą pisankę. Delikatnie ją obracam i myślę o tym, jak kruche, a jednocześnie piękne jest życie. Wielkanoc każdego roku uczy mnie, że każdy z nas może odrodzić się na nowo. W myślach, w uczuciach, w relacjach z innymi. I przede wszystkim w zdrowiu i w wędrówce przez ścieżki codzienności. O tym wszystkim sama się przekonałam.

Jednak radość nie zawsze przychodzi sama. Trzeba ją dostrzegać w drobnych gestach: w uśmiechu, w słońcu za oknem, w ciepłej herbacie pitej w ciszy poranka... 

Nici, których nie da się rozsupłać

To już prawie trzy lata. Trzy lata to wystarczająco długo, by nauczyć się oddychać na nowo, ale wciąż za krótko, by przestać liczyć czas od tamtego dnia. Nadal zdarza mi się myśleć o Tobie w czasie teraźniejszym, jakbyś była gdzieś obok i tylko na chwilę wyszła do innego pokoju. 

Do dziś pamiętam moment trzy lata temu przed świętami, w którym wszystko się rozpadło. Myśli rozsypały się jak drobinki szkła, a ja nie potrafiłam ich pozbierać i właściwie nadal nie potrafię tego zrobić do końca. Wiadomość była spodziewana, a jednak niewiarygodna. Człowiek do ostatniej chwili wierzy, że los się pomyli, że cofnie się o krok. Fala pustki uderzyła nagle, a ja poczułam się opuszczona, jakby ktoś zabrał ze świata stały punkt odniesienia.

Przez długi czas rzeczywistość była nierealna, obca, pozbawiona sensu. Dni mijały, święta przyszły i odeszły, a ja funkcjonowałam jakby obok siebie. Potrzebowałam czasu, by myśli znów zaczęły tworzyć jakąkolwiek całość. Jednak już nigdy nie były takie same.

Żałoba zmienia nie tylko tych, którzy tracą najbliższą rodzinę. Przyjaciele także zostają nią dotknięci. Czasem na całe życie.

Ty również zostaniesz we mnie na zawsze. Może dlatego, że prawdziwa przyjaźń nie zna czasu przeszłego.

List z nieba

Nie pytam czego ci potrzeba

wiem lepiej od ciebie

przecież bywam w twoim domu

siadam w ulubionym fotelu

i przyglądam się ludziom,

nie chcę ci przeszkadzać

tyle masz przecież do zrobienia

więc milczę

bezgłośnie podpowiadam ci jak żyć,

wiem kiedy rozmawiasz ze mną

lubię te rozmowy od zawsze,

posiedzę tu jeszcze trochę

a potem

wrócę na niebiańskie polany

i nadal będziemy rozmawiać

nie martw się

wiem czego ci potrzeba…

Nasza historia zaczęła się zwyczajnie pierwszego dnia na studiach. Jedyne dwie samotne dziewczyny, które trafiły na siebie idealnie w tym samym momencie. Inni przyszli na studia przynajmniej z jedną znajomą osobą.

Byłyśmy inne. Ty otwarta, spontaniczna, pełna ciepła. Ja zamknięta, poukładana, milcząca. Tak jak Słońce i Księżyc.  O tym już pisałam TUTAJ.

Jednak nigdy nie padło między nami złe słowo. Może właśnie dlatego, że umiałyśmy się słuchać, akceptować....

A próby zmieniania siebie nawzajem? To pytanie nasuwa się naturalnie, bo chociaż obie urodziłyśmy w rogatym znaku zodiaku, ale każda w innym. Cóż starałyśmy raczej  dostosowywać się do siebie nawzajem...   

Imponowałaś mi swoją wiedzą, ciekawością świata, lekkością bycia. Zawsze miałaś czas, zawsze dobre słowo, zawsze potrafiłaś dodać odwagi. Nigdy nie miałam siostry, ale Ty nią byłaś. 

Nadal myślę o nas jak o dwóch puzzlach. Każda z nas była inna, ale razem tworzyłyśmy obraz, który miał sens. Ale i o tym pisałam TUTAJ.

Nauka

Uczę się żyć bez Ciebie

choć trudna to nauka

nazywać rzeczy od nowa

i ciągle iść pod wiatr

uczę się cierpliwości

zadanej mi kiedyś przez Ciebie

zatrzymuję się zbyt często

i spoglądam w niebo z nadzieją

że znów zobaczę Twój uśmiech

w białej burzy obłoków.

Nie jestem niewiernym Tomaszem

ale nauka nie jest łatwa

dlatego próbuję od nowa

uczyć się żyć bez Ciebie.

Od tego październikowego dnia nasze losy splątały się także jak nitki z dwóch całkiem różnych kłębków. Najpierw zaczęły toczyć się powoli wspólnym, jeszcze nieśmiałym  ruchem, choć każda z nas miała własny rytm. Twój kłębek rozwijał się szybko, lekko, jakby nie bał się plątania ani nagłych skrętów. Mój był bardziej zwarty, ostrożny, prowadzony według określonego, zaplanowanego porządku. A jednak jakimś cudem właśnie w tym splocie znalazłyśmy równowagę. Ty nadawałaś kierunek, ja trzymałam ciągłość. Gdy jedna z nici nagle skręcała, druga podążała za nią bez lęku, ufając, że sens objawi się później.

Z czasem splot stał się gęsty, równy, chociaż nadal rozróżnialny. Były w nim obrazy jasne jak letnie poranki i takie, które przypominały długie wieczory. Każde doświadczenie dokładało kolejny wzór. Nawet gdy nasze drogi  zaczęły iść po studiach w innym kierunku, to ten splot wciąż istniał. Nasze losy splątały się na lata i nikt nie potrafił ich rozsupłać. 

Niestety im mocniejszy węzeł, tym bardziej boli jego zerwanie.

Kiedy jeden z kłębków przestał się rozwijać, to nagle zabrakło napięcia, które nadawało sens całej konstrukcji. Nitki, które kiedyś prowadziły mnie pewnie, dziś zwisają luźno, a ja próbuję odnaleźć ich koniec. 

Z czasem jednak nauczyłam się żyć z tą luźną nicią w dłoni, nie próbując już na siłę wiązać jej z czymkolwiek innym. Pozwalam jej być taką, jaka jest: urwaną, cichą, a jednak wciąż istniejącą. Bo Twoja obecność nie zniknęła, tylko zmieniła formę. Jesteś w słowach, które czasem sama sobie powtarzam, w gestach, których się od Ciebie nauczyłam, w odwadze, po którą sięgam, gdy zaczyna mi jej brakować. Bo Ty zawsze byłaś odważna. 

I może właśnie na tym polega dalszy ciąg tej historii. Bo niektóre więzi nie kończą się wraz z odejściem, one po prostu uczą nas innego sposobu trwania. W pojedynkę, ale nie samotnie

TĘSKNOTA

Już dawno została moją siostrą

zawsze pragnęłam siostry

więc wskoczyła w tę pustkę

i zagościła w niej na stałe

najchętniej przebywa w sercu

ukryta przed ciekawskimi spojrzeniami

oplata moje myśli gąszczem wspomnień

budzi mnie rankiem każdego dnia

wydaje rozkazy i nakazy

wieczorem zasypia ze mną

po to by królować w moich snach

nie przepędzam jej

wszak zawsze chciałam mieć siostrę...

wiersze Basia Wójcik

Podchodzę do okna i patrzę na przestrzeń nad dachami, za którymi tak niedaleko mieszkałaś. Los tak pokierował, że zamieszkałaś tym razem tak blisko...

Król Słońce powoli kończy swój codzienny bieg. Światło powoli znika, dzień zamyka za sobą drzwi. W tym świetle widzę jednak na niebie obraz tamtego, naszego splotu. Ciepłego, cierpliwego, prawdziwego... Uśmiecham się, bo wiem, że choć życie próbuje rozplątać to, co zostało utkane, nie potrafi tak do końca rozplątać naszego wzoru. 

Są sploty, których nigdy do końca nie da się rozsupłać. Nici, których nie da się zastąpić innymi, choćby były podobne w dotyku czy kolorze. Ten jeden, wyjątkowy splot zostaje na zawsze. 

Wśród zapachu delikatnych, białych gron...

Jak zawsze o tej porze tkam opowieść o drzewie. Tym razem o jednym z moich ulubionych, które zazwyczaj  swoim zapachem umila dzień moich imienin. Gdy zakwita, cały świat wokół zwalnia. Jego białe, miodowe kwieciste grona przyciągają pszczoły, motyle i ludzi. To drzewo, które zna każdy. Często bowiem wróżyliśmy lub nadal wróżymy sobie z jego listków. Tak, tak dzisiaj chcę utkać opowieść o akacji.

Akacje

Białe akacje tchną wonią opiłą

Pod nocą srebrno-modrą,

Jak gdyby innych kwiatów nie było

I wcale być nie mogło.

Te ciemne liście i białe kwiecie

Szelestnym szemrzą szeptem,

Jak gdybym żadnych głosów na świecie

Nie słyszał nigdy przedtem.

Tak przez gałęzie lśnią gwiezdne dale

I taki cichy ten wieczór,

Jak gdybym jeszcze nie kochał wcale

I tylko Ciebie przeczuł.

Julian Tuwim

Akacja przywędrowała do nas z Ameryki Północnej. Do Europy sprowadził ją XVII-wieczny francuski ogrodnik Jean Robin, od którego nazwiska pochodzi nazwa tego gatunku.

Zastanawia mnie jednak informacja, którą również przeczytałam.

Od dawna przypisywano akacji magiczne właściwości. Wyjątkową czcią darzyli Egipcjanie i Rzymianie. Podobno właśnie z akacji Noe zbudował swoją Arkę Przymierza. Ponieważ jest drzewem z kolcami, dlatego przypisywano jej pochodzenie cierniowej korony na skroniach Jezusa. Wierzono, że łagodzi ból, dlatego starożytni Rzymianie robili z niej amulety, którymi pocierali obolałe miejsca. W starożytnym Egipcie akacja była świetnym afrodyzjakiem.

Obdarzona była (jest?) mocą, która pobudza dar jasnowidzenia, wzmacnia siłę woli, potrafi zesłać prorocze sny.

I jak ma się to do tego, że do Europy trafiła dużo później? Zaczęłam się zastanawiać, szukać  i...

Krótko pisząc: podobnie jak chyba inni pomieszałam dwa różne drzewa – akację właściwą (Acacia), znaną od tysięcy lat w Afryce i na Bliskim Wschodzie, oraz tzw. „akację” w Europie, czyli robinie akacjową (Robinia pseudoacacia), którą faktycznie sprowadził do Europy Jean Robin w XVIIw.

Skąd więc to nieporozumienie? W języku potocznym w Europie robinie zaczęto nazywać „akacjami”, bo mają kolce i trochę przypominają gatunki Acacia. Przez to wiele osób myśli, że drzewo rosnące koło domu to to samo drzewo, z którego Egipcjanie robili amulety.

Drzewa te zatem to dwa różne światy.

Srebrna akacja

Tu nie pomoże nic...

a cóż ja znaczę!

ten sam sen, ten sam błysk,

srebrne akacje;

struna drży, mocna jest,

to się nie zerwie;

brzdąkam na strunie tej

powrotny czerwiec;

patrz, rozpachniał się już

na pszczelną pracę!

Srebrny wiatr, srebrny kurz,

srebrne akacje.

Nie mów mi, że jest gdzieś

planeta lepsza;

akacja to jest pieśń,

gdy się wysrebrza.

płynie do twych ust

i do mnie wraca -

mna chwałę małych bóstw -

srebrna akacja.

O, jakiż płynie szmer

z tej świętej won!

Palę przed nimi serce,

jak u ikony;

w głowie kołuje myśl,

gwiazda pochmurna:

rozebrać by cię dziś,

a w kwiat ich ubrać.

bo tyś jest siostra im,

rzewna królewna,

zielna woń, srebrny dym,

akacja srebrna.

Konstanty Ildefons Gałczyński

Nasza akacja, o niej będę tylko pisać dalej, zwana jest więc prawidłowo robinią białą. Ma też jeszcze kilka nazw ludowych: grochodrzew, akacja fałszywa, grochowe drzewo amerykańskie, grochowiec biały, grochownik, groszek syberyjski, ostrostręczyna.

Robinia od dawna rozpowszechniła się w Polsce. Często rośnie wzdłuż dróg, w parkach...

Jej drewno jest niezwykle twarde i trwałe. Dawniej wyrabiano z niego koła wozów, narzędzia, a nawet elementy statków. Akacja powszechnie stosowana była również w snycerstwie.

Mówiono, że „kto akację posadzi, ten długo pożyje”, bo drzewo to symbolizowało siłę i długowieczność.

Lud opowiada, że w Jankowie pod Gnieznem znajduje się w parku akacja szczególnie ulubiona przez czarownice. Jeśli kto w nocy tamtę­dy przechodzi, czarownice pod postacią czarnych kotów ścigają go aż do mieszkania. Jeśli ich nie odegnać, będą przychodziły każdej nocy, aby ludziom wydrapać oczy. (…)

Polacy nadniemeńscy nazywają robinię szaleniec i uważają ją za niezawodny środek zapobiegawczy przeciw wściekliźnie od ukąszenia psa wściekłego.

Z akacji wróży lud o przyszłych urodzajach. Silnie kwitnące akacje zapowiadają urodzaj grochu.

Akacja bywała też używana w celach leczniczych, zwłaszcza jej odwar.  W połowie XIX wieku herbata z kwiatu akacji była dobra na kaszel i choroby płuc.

W lecznictwie ludowym od dawna kwiaty stosowano w leczeniu chorób przewodu pokarmowego, którym towarzyszyła nadkwaśność żołądka. Były też znanym środkiem moczopędnym, pobudzającym apetyt i ułatwiającym trawienie.

Polacy nadniemeńscy nazywali robinię szaleniec, bo uważali ją za niezawodny środek zapobiegawczy przeciw wściekliźnie.

Robinia przez długi czas uznawana była wyłącznie za roślinę ozdobną, Jednak obecnie wzrosło jej znaczenie i wykorzystanie jako surowiec lecznicy. Posiada ona właściwości diuretyczne, pobudza wydzielanie żółci, zmniejsza produkcję kwasu solnego w żołądku. Preparaty na bazie kwiatów robinii mają potencjalne zastosowanie w leczeniu chorób układu moczowego oraz pokarmowego.

Robinia akacjowa może mieć również potencjalne zastosowanie u pacjentów z chorobami reumatycznymi. Dodatkowo przypuszcza się, że wspomaga pracę układu nerwowego i regulację rytmu dobowego, ułatwiając zasypianie.

Akacje

Z gęstwy białych akacji,

jakby z dusznej stacji,

wagony otumanień

w różne jadą strony.

W górze szarzeje księżyc -

wisi, zasuszony,

jak mucha, rozhuśtana

w sieciach grawitacji.

Maria Pawlikowska- Jasnorzewska

Nasza akacja  jest rośliną miododajną. Miód akacjowy (jeden z moich ulubionych) ma właściwości łagodzące podrażnienia i stany zapalne błon śluzowych. Dlatego warto go stosować przy infekcjach górnych dróg oddechowych. To także jeden z nielicznych miodów, który poleca się diabetykom w lekkich postaciach cukrzycy, nieleczonych insuliną. Jego spożywanie nie prowadzi do gwałtownych wzrostów poziomu cukru we krwi.

Poprawia funkcje oczyszczania organizmu z toksyn, co ma korzystny wpływ na ogólne zdrowie. Wspiera układ pokarmowy, układ moczowy i układ nerwowy. Wspomaga regenerację oraz łagodzi napięcie mięśniowe, co sprawia, że ma zastosowanie w odżywianiu i regeneracji organizmu po intensywnym wysiłku fizycznym lub umysłowym. Dodatkowo działa wzmacniająco, będąc łatwo przyswajalnym źródłem fruktozy, czyli „zastrzyku energii

Robinia akacjowa ma także zastosowanie w kosmetyce. Jest tam ceniona głównie za właściwości antyoksydacyjne, które neutralizują wolne rodniki i spowalniają procesy starzenia się skóry. Ekstrakt z jej kwiatów nawilża, zmiękcza i łagodzi podrażnienia. Ponadto, olejek akacjowy wykorzystuje się w perfumach, a napary mogą być stosowane do przemywania cery problematycznej, trądzikowej i naczyniowej, a także do stworzenia domowych kosmetyków, takich jak mydła czy kremy.

Dodatkowo robinę można wykorzystywać w kuchni. Kwiatostany po podsmażeniu dodaje się np. do ciast, naleśników, racuchów czy innych placków na słodko. Można z niej przygotowywać również marmolady lub nadzienia do pączków. Pozyskiwany z niej olejek eteryczny wykorzystywany jest do wzmacniania smaku potraw, czasem również jako zamiennik wanilii. Świeże kwiaty można również dodawać do surówek, sałatek...

Jak pisałam wcześniej akację cechuje trwałość drewna.  Dobrze też znosi przebywanie w wodzie. Używa się jej między innymi do produkcji oklein, a także w branżach farbiarskiej i garbarskiej. Z uwagi na dużą wytrzymałość i elastyczność akację wykorzystuje się także do budowy konstrukcji górniczych, masztów i beczek, trzonków, a także sprzętu sportowego.

Codzienne rozmowy

Opowiadamy sobie o akacjach

w których przegląda się poranne słońce

i o ptakach które rankiem

budzą najpiękniejsze sny

zachwycamy się dziko kwitnącą gruszą

i bzem otulającym wiejską kapliczkę

mówimy o słońcu i starych lipach

które od wieków strzegą kościoła

zaglądamy w jaśminy i błękitne niebo

odbite na liściach kasztanów

a w końcu mówimy o Bogu

który mieszka w kwitnących akacjach

i bzach i przydrożnej kapliczce

i jaskółkom tor wykreśla

a słowikom udziela schronienia

i szukając Boga w obłokach

docieramy do serca człowieka.

Basia Wójcik

Dziś wiem już, że akacja, którą tak dobrze znamy, to w rzeczywistości robinia akacjowa.

Akacja wydaje się taka zwyczajna, a przecież kryje w sobie tyle uroku, ale i siły. To drzewo pełne sprzeczności. Z jednej strony delikatne kojące zapachem, a z drugiej jednocześnie twarde i odporne. A patrząc na nią, uświadamiam sobie, że ta delikatność nie wyklucza odporności. Wręcz przeciwnie, czasem najkruchszy kwiat wyrasta na najbardziej twardym drewnie. Może i ja taka jestem?