Czasem o tym cicho sza....

Z lękiem pod rękę

Nie bój się świata, twoje jest życie,

choć czasem wchodzisz w relacje przykre,

swojego lęku nie chciej zakrzyczeć,

spróbuj zrozumieć a wtedy zniknie.

Ten strach co w tobie, nie zleciał z nieba,

jest tam od zawsze na przekór wrogom,

przed zagrożeniem ma cię ostrzegać,

lecz mu nie pozwól zawładnąć sobą.

Gdy zdominuje, w panikę myśli

lecąc, pod pręgierz postawią miłość,

a ona przecież dla życia wszystkim,

bo napędową jest jego siłą.

Kochaj, a wtedy nic nie jest strasznym,

obcując z życiem w siebie się wsłuchaj,

bo ono ponoć jest dla odważnych,

więc żyj na co dzień pogodą ducha.

znalezione w Internecie

Ostatnio pisałam o różnych dziwactwach. Dzisiaj temat trochę podobny, ale nie do końca. I zapewne powtórzę co nieco z tamtej opowieści. OoKażdy z nas ma to swoje “coś”, czego boi się w większym stopniu, niż inni. "Coś", co nie chce opuścić jego myśli. "Coś", co go męczy, nie daje spokoju.

To fakt. Nie sądzę, aby były wyjątki. Może tylko nikt się do tego nie przyznaje, podobnie jak i Mała Dziewczynka do swoich niektórych strachów, bo nikt ich nie rozumie....

Boimy się być wyśmiani, czy też negatywnie oceniani. Unikamy za wszelką cenę stresujących sytuacji, pomimo, że często wiążą się z różnymi  konsekwencjami.

Od zawsze Mała Dziewczynka po kilka razy wszystko sprawdza, nawet jak już sprawdzone było. Sprawdza czy zamknęła okna, czy wyłączyła gaz, komputer, czy ma wszystko w plecaku... A na końcu, czy zamknęła mieszkanie. Kiedy zamyka drzwi, robi to w określonej kolejności i sprawdza, czy rzeczywiście drzwi są zamknięte. A na koniec musi sobie powiedzieć: ”drzwi zamknięte”. W przeciwnym wypadku wraca się, aby sprawdzić.

Na studiach Mała Dziewczynka czasem wracała do domu, bo nie była pewna czy wyłączyła lokówkę. Pamiętała, że stała przed lustrem i podkręcała włosy, jednak nie była pewna czy odłączyła ją od prądu. Niestety telefonu w domu wówczas nie było. Oczywiście  niepotrzebnie się tak denerwowała, wracała... Ale spokój myśli był najważniejszy

Mała Dziewczynka zazwyczaj chodzi i jeździ tymi samymi ścieżkami. Jak jest zmęczona lub zamyślona potrafi pojechać jeden przystanek za daleko albo pójść tam gdzie nie trzeba, a gdzie zazwyczaj bywa...  .

Zapewne większości osób zdarzyło się odczuwać stres przed wystąpieniem publicznym. Czy to w szkole przed prezentacją na forum klasy, czy też w pracy przed większą liczbą współpracowników. A co dopiero przed osobami nieznajomymi. To zrozumiałe, że można nie przepadać za byciem w centrum uwagi. Jest to całkowicie naturalne. Jednak Mała Dziewczynka od zawsze nienawidzi takich wystąpień, nawet w gronie osób znajomych.

I co najdziwniejsze Mała Dziewczynka przez kilka dobrych lat pracowała jako nauczycielka w szkole i bardzo to lubiła. Jak więc wytłumaczyć ten lęk przed innymi wystąpieniami?

Powszechnie wiadomo, że Mała Dziewczynka nigdy nie lubiła sprzątać.  Ale z drugiej strony lubi, jak wszystko leży na swoim miejscu.  Jednak to nie oznacza, jak to jest u innych, że w mieszkaniu u Małej Dziewczynki bardziej się sprząta, niż się w nim mieszka. Każda rzecz ma swoje miejsce, w którym leży gdy jej Mała Dziewczynka akurat nie potrzebuje. Gdy wszystko jest na swoim miejscu, nie musi szukać, gdzie to jest. To pozwala jej oszczędzić czas i wykorzystać go na to, co się liczy. Ale niestety.... Małej Dziewczynce zdarza się położyć coś tylko "na chwilę", tam gdzie nie trzeba. A potem....

Stary Giewont na Tatr przedniej straży

Głową trąca o lecące chmury -

Czasem uśmiech przemknie mu po twarzy,

Czasem brwi swe namarszczy ponury

I jak olbrzym w poszczerbionej zbroi

Nad kołyską ludzkich dzieci stoi.

Przez ciąg wieków wznosi dumne czoło

I wysuwa pierś swą prostopadłą,

Patrząc z góry na wieśniacze sioło,

Co pokornie u nóg jego siadło.

Przez ciąg wieków straż swą nad nim trzyma

Z troskliwością dobrego olbrzyma.

Wypiastował już pokoleń wiele,

Które wieczny związek z nim zawarły,

Z nim złączyły swe losy i cele,

Przy nim żyły i przy nim pomarły,

Nawet myślą spod jego opieki

Nie wybiegłszy nigdy w świat daleki.

Wypiastował cały ród górali -

On ich widział, gdy dziećmi radośnie

U stóp jego bawiąc się pełzali,

Widział młodzież, jak mu w oczach rośnie,

Jak się krząta koło swego plonu,

Widział potem starców w chwili zgonu.

Zna więc dobrze bieg ich trwania krótki,

W ciasnym kółku zamknięte nadzieje,

Ich radości, pragnienia i smutki,

Co ich boli, co im piersi grzeje;

Zna zabiegi i spory gorące

O kęs ziemi na polach lub łące.

On się przyjrzał kolejom powszednim

I był sędzią już niejednej sprawy...

Nieraz w nocy rozegrał się przed nim

Jaki dramat posępny i krwawy -

Widział różne skryte ludzi czyny,

Widział cnoty, widział także winy.

Lecz choć czoło chmurami powleka,

Zbyt surowo nikogo nie sądzi,

Bo zna dolę biednego człowieka,

Który idąc na oślep zabłądzi

I o głodzie wzrok obraca chciwy

Na żyźniejsze swych sąsiadów niwy.

Raczej czuje dla tej biednej rzeszy

Wielką litość w piersi swej kamiennej;

Od kolebki bawi ją i cieszy,

Z każdą chwilą biorąc strój odmienny,

Przed jej okiem stroi się i wdzięczy,

Pożyczając wszystkie barwy tęczy.

Dla niej wstaje w gęstej mgły zasłonie,

Którą z wolna zrzuca z ramion we dnie,

Dla niej w wieczór cały ogniem płonie

I szarzeje, mroczy się i blednie,

Zawieszając księżyc w swojej szczerbie,

Jakby srebrną Leliwę miał w herbie.

Dobry olbrzym! Troszczy się o ludzi,

Co się jego powierzyli straży -

Śpiące dusze z odrętwienia budzi

I piękności poczuciem je darzy,

I rozrzuca nad dzieciństwa nocą

Pierwsze blaski, które życie złocą.

Tak jak w baśni: kocha się w pasterce

Dobry olbrzym i dobiera kluczy,

By otworzyć na wpół dzikie serce;

Tak jak w baśni: swych tajemnic uczy,

Uczy znosić ciężkie losu brzemię

I miłować swą rodzinną ziemię. 

ADAM ASNYK

Kolejna "sprzeczność". Mała Dziewczynka odczuwa lęk przed wejściem na drabinę, strome schody...

Zawsze jednak, gdy jest wybór morze czy góry, to chociaż nad morzem potrafi być pięknie, to zazwyczaj wybierze góry. Jednak i tam Małej Dziewczynce zdarzały się napady lęku. Doskonale pamięta swoją wycieczkę na Giewont, gdy jako nastolatka bez problemu pokonała całą trasę.  No prawie. Tuż przed kamienistym szczytem zatrzymała się i na wierzchołek z krzyżem już nie dotarła. Chociaż miała już go dosłownie na wyciągniecie ręki.  Próbowała, ale tak po prostu ją zablokowało. I dobrze, bo jak by ruszyła na szlak z łańcuchami, to wówczas byłby problem, jak to jest w przypadku niektórych turystów.  Dlatego jeśli szlak jest trudny, kamienisty, z łańcuchami i nie daj Boże z kładkami nad przepaściami to Mała Dziewczynka tam się nie pcha.... A góry nawet wysokie, ale z łatwiejszymi szlakami kocha i z nich nie zrezygnuje.

I co najdziwniejsze Mała Dziewczynka lubi patrzeć na świat z góry, bo im wyżej tym piękniej. Wszak wiadomo, że codziennie patrzy też na niego ze swojego ostatniego piętra.

Jak więc to możliwe, że Mała Dziewczynka boi się wchodzić po stromych schodach, a z drugiej strony kocha patrzeć na świat z góry?

Jest jeszcze jeden lęk, który od zawsze towarzyszy Małej Dziewczynce. Ale o nim cicho sza...  Niewiele osób go rozumie, uzna za przesadę, fanaberię.... 

Po cichu

po wielkiemu cichu

idu sobie ku miastu na zwiadu

idu i patrzu

Na ulicach cichosza

na chodnikach cichosza

nie ma Mickiewicza

i nie ma Miłosza

Tu cichosza tam cicho

szaro brudno i zima

nie ma Słowackiego

i nie ma Tuwima

Na ulicach cichosza

na chodnikach cichosza

nie ma Mickiewicza

i nie ma Miłosza

Tu cichosza tam cicho

szaro brudno i zima

nie ma Słowackiego

i nie ma Tuwima

Po cichu

po wielkiemu cichu

idu sobie i idu i idu

i patrzu i widzu

W rękach w głowach cichosza

w ustach w oczach cichosza

nie ma samozwańców

i nie ma rokoszan

Tu cichosza tam cicho

szaro brudno i śnieży

nie ma kosmonautów

i nie ma papieży

Na ulicach cichosza

na chodnikach cichosza

nie ma Mickiewicza

i nie ma Miłosza

Tu cichosza tam cicho

szaro brudno i śnieży

nie ma kosmonautów

i nie ma papieży

Tu cichosza tam cicho

i wogóle nic ni ma

wiosna to czy lato

jesień albo zima
Grzegorz Turnau

Nie taki straszny jak go malują...

Dzisiaj o roślinie, której nie podejrzewalibyśmy w dzieciństwie za godną uwagi. Uwagi ze względu na swoje właściwości. Bo oczywiście wystrzegaliśmy się jej chyba bardziej niż pokrzywy. Kontakt z nią był również bardzo bolesny. Obie te rośliny, chociaż cenne z drugiej strony, zaliczaliśmy do nieprzyjaznych, uciążliwych... 

Bohaterem opowieści jest oset, który niemiło kojarzy się nam z dzieciństwa. Bo jak można było go uniknąć, gdy boso biegaliśmy po łące, przedzieraliśmy się przez chaszcze bawiąc się w podchody... Wówczas to każda kłująca roślina o fioletowych kwiatach była dla nas ostem. Nic dziwnego. 

"Lud nie odróżnia właściwie dokładnie rozmaitych gatunków Cirsium mających nazwę botaniczną ostrożeń oraz także różne odmiany Carduus – oset, ale wszystkie te rośliny nazywa ostami. Także w glossach staropolskich oset jest ogólną nazwą, która bywa odnoszona do obu rodzajów tak Cirsium, jak Carduus"
Oset

Przy ostach

nie mówcie mi

o róży głupiej

czerwonej gębie

oset

filozof prawdziwy

drogi życia

obserwuje

w kurzu opończy

tworzy

wspaniałą dekorację

pielgrzymek

W secesji

zrobił pewną karierę

niestety

źle pojęty

wycofał się

z powrotem

na suche wyżyny

....

cd poniżej

Oset występuje w Biblii jako symbol świata poza rajem. Dlatego w symbolice ogrodów klasztornych oznaczał również Ewę. Oset i cierniste krzewy są symbolem kary Bożej. Księga Rodzaju 3:18 mówi, że z powodu grzechu nieposłuszeństwa Adama, czyli zerwania jabłka z drzewa poznania dobra i zła, ziemia wyda mu ciernie i osty.

Przekazy ludowe podają, że Pan Bóg stworzył ostrożeń na pożytek ludziom. Jednak diabeł na złość Panu Bogu chciał tę roślinę zniszczyć. Postanowił więc zgryźć korzeń rośliny. Zapomniał jednak, że korzeń jest twardy. Dlatego wyłamał sobie przez to przedni ząb i na zawsze został już szczerbatym.

Nic więc dziwnego, że ludzie właśnie przez ten korzeń roślinę nazwali czartowym żebrem. Można jeszcze spotkać nazwy: oścień, oset, ostrożeń, ostrzeń, sierpak, rogowicz, nasienie diabelskie, kolcowe ziele, czarownik, ziele czarownicy, rapach, czartopołoch, drapacz łąkowy, jachłopak, oset warzywny, ostrożeń żółtawy, popłoch, pietra ziele, carskie ziele, strachopłoch.

Oset stał się symbolem Szkocji za panowania Aleksandra III. Legenda głosi, że armia króla Norwegii Haakona, zamierzająca podbić Szkotów, wylądowała w nocy na Wybrzeżu Largsa, aby zaskoczyć śpiących Szkotów. Aby poruszać się w ciszy pod osłoną ciemności, żołnierze zdjęli buty. Jednak jeden z ludzi Haakona stanął gołą stopą na jednym z tych kolczastych kwiatów i krzyknął z bólu. Tym samym ostrzegł Szkotów przed nadciągając wrogiem. Szkoci wygrali tę bitwę.

Oset jest ważnym szkockim symbolem. W 1687 r. utworzono między  The Most Ancient and Noble Order of the Thistle. Na tym orderze widnieje oset oraz łacińska sentencja: Nemo Me Impune Lacessit – „nikt nie prowokuje mnie bezkarnie”.

...

dziś

od księży wiodących

pielgrzymki

nauczył się

sztuki gestu

stał się

najgłebszym z chwastów

postać swą

na grunty dramatyczne

kamieniste

przenosi

przez ludzi

nie zrozumiany

piękno swe

drapieżne i świetliste

w mroku ukazuje

gniewny i skrzydlaty

aniołów jest

nowoczesnych

najwspanialszym wzorem

Jerzy Harasymowicz

Ostropest plamisty (Silybum Marianum)

To roślina należąca do rodziny astrowatych. W stanie naturalnym występuje w basenie Morza Śródziemnego, na Maderze i Wyspach Kanaryjskich, w północnej Afryce, Indiach, Pakistanie.

Był już znany już w starożytności. Jednak największą popularnością cieszył się w wiekach średnich. Nadano mu nazwę "oset Najświętszej Marii Panny”. Jak jak głosiła legenda - w czasie karmienia Dzieciątka Jezus parę kropli mleka spadło na liście tej rośliny i pozostawiło na nich mlecznobiałe plamy.

W starożytności wspominali o nim Dioskurydes oraz Pliniusz Starszy.

W dawnych czasach ostropest był też uprawiany jako warzywo.

W skład ostropestu plamistego wchodzi wiele składników, które korzystnie wpływają na organizm człowieka. Szczególnie istotna w medycynie jest sylimaryna, będąca kompleksem substancji mających silne właściwości antyoksydacyjne.

Ostropest plamisty jest popularnym ziołem wspomagającym pracę wątroby i procesy trawienne.Badania naukowe potwierdziły, że jest on przede wszystkim doskonałym lekiem na schorzenia wątroby. Pozwala regenerować ten narząd po ostrych i przewlekłych zatruciach alkoholem, lekami, grzybami, w przewlekłych chorobach wirusowych.

Ostropest plamisty wspomaga także leczenie dolegliwości związanych z podróżowaniem, czyli choroby lokomocyjnej oraz choroby morskiej. Jest także wsparciem przy migrenach. Pomaga zmniejszać krwawienia.

No i pomaga przy odchudzaniu...

Górski oset

Na szczycie górski oset, ta rycerska róża,

Jak polip, srebrną piersią objął ciepłe wzgórza.

Promieniami wrósł w ziemie.

Wichry go nie wytną.

To wizerunek słońca

I order za szczytność.

MARIA PAWLIKOWSKA-JASNORZEWSKA

Ostrożeń warzywny (Cirsium oleraceum)

Niestety ze względu na ocieplający się klimat, coraz częstsze susze  na łąkach coraz rzadziej się go spotyka. A jeszcze nie tak dawno nasze babki wybierały się na łąki i zbierały tą roślinę.  Jeszcze świeże rozkładano w zacienionym i przewiewnym miejscu. Po wysuszeniu wkładano do płóciennych worków. Ostrożeń warzywny stosowano do leczenia różnych dolegliwości:

reumatyzmu, dny, przewlekłych chorób skóry... Kąpiel z odwarem tej rośliny daje ulgę w AZS, egzemie, grzybicy, trądziku, świądzie, poparzeniach słonecznych  i wszelkich wypryskach ropnych na skórze.

Ma też właściwości odtruwające, żółciotwórcze i żółciopędne. Chroni wątrobę. Wpływa ochronnie na nerki i wzmaga wydzielanie moczu. Pomaga w leczeniu alergii, ponieważ posiada zdolność hamowania w organizmie mediatorów stanu zapalnego.

Dawniej uważano, że jest to także bardzo wartościowe warzywo (stąd też jego nazwa gatunkowa rośliny). Jego kruche, młode listki były chętnie stosowane kuchni.  Zwykle przyrządzało się z nich surówki, dodawano do zup...

Ostrożeń polny (Cirsium arvense)

Jest równie pospolity w Polsce jak ostrożeń warzywny. Rośnie na pastwiskach, polanach, przy drogach.... W uprawach rolnych jest jednak uciążliwymchwastem. Zagraża plonom i mocno utrudnia ich zbiór.

Roślina ma jednak działanie odtruwające i moczopędne. Hamuje krwawienia. Posiada właściwości wzmacniające i odżywcze. Przyśpiesza przemianę materii, wspomaga procesy odchudzania. W medycynie ludowej ziele polecane także w leczeniu chorób skóry, w tym alergicznych.

Kwiatów ostrożenia polnego używano dawniej do barwienia jedwabiu na kolor fioletowy.

Oset, pokrzywa, łopuch, belladonna

Mają przyszłość. Ich są pustkowia

I zardzewiałe tory, niebo, cisza.

Kim będę dla ludzi wiele pokoleń po mnie

Kiedy po zgiełku języków weźmie nagrodę cisza?

Miał mnie odkupić dar układania słów

Ale muszę być gotów na ziemię bez-gramatyczną.

Z ostem, pokrzywą, łopuchem, belladonną,

Nad którymi wietrzyk, senny obłok, cisza.

Czesław Miłosz

W kulturze oset bywa wiązany z osłem. Wincenty Kadłubek ukuł aforyzm „Osłu lepiej smakuje oset niż sałata”.  A zakątek Kłapouchego z książek o Kubusiu Puchatku jest nim porośnięty.

Któż mógłby się spodziewać, że taka groźnie wyglądająca roślina, jaką jest oset skrywa w sobie tak wiele ciekawostek.

A i tak dla większości z nas te różne gatunki roślin będziemy nadal traktować jako po prostu ,,oset”.

Opowieść utkana nie tylko z pór roku

Zauroczona w dzieciństwie książką Heleny Bobińskiej, z ilustracjami które wyczarował Józef Wilkoń, od lat tkam moje opowieści o  Królu Słońce i jego czterech córkach.  Z czasem dołączyło do nich Przedwiośnie i nieoczywiste dla wszystkich Przedzimie, a ostatnio Babie Lato.

Nie wiem dlaczego, ale dopiero teraz pomyślałam, że do pełnego obrazu brakuje mi jeszcze jednej postaci. Kim była matka pór roku?

W oryginalnej książce autorka o tym nie wspomina. A przecież czy siostry mogłyby istnieć bez matki? 

Na szczęście to pytanie bardzo krótko nie dawało mi spokoju. Po namyśle doszłam do wniosku, że musiała nią być Matka Natura. Ale to tylko oczywiście moja fantazja.

Matka Natura

Słońce dziś znów po

niebie pląsa,

uśmiechem swoim serca

nasze ogrzewa.

Muzyka radosna śpiewa.

To ona idzie ku nam,

przez łąki pachnące

trawą, wody błękitem

w rzekach wartko płynących,

polami pełnych złotych

łanów zbóż.

Leniwie się rozgląda do koła,

i cieszy swój wzrok.

Wszystko jej się ściele w

pokłonie do ziemi.

Drzewa,w lesie,szumiący wiatr

w koronach,ptaki wyśpiewujące

swoje trele,

To Ona...

Ich na świat do życia powołała

Matka Natura.

znalezione w Internecie

Zatem zaczynam tkać moją opowieść.

Dawno, dawno temu.... (A  może powinnam użyć czasu teraźniejszego? Jednak w bajkach jest raczej ten przeszły)

Matka Natura nie błyszczała jak Król Słońce. Nie potrzebowała złotych promieni, pałacu,  tronu...

Wiosną siadała na wilgotnej ziemi pachnącej przebudzeniem, a w jej włosach zieleniły się młode listki, zza których wyglądały nieśmiało fiołki, stokrotki...

Latem tronem była rozgrzana łąka, a koroną wianek z maków, chabrów i kłosów zbóż.

Jesienią spoczywała na dywanie z liści, w koronie z jarzębiny i bursztynowych traw.

Zimą jej tronem stawała się biała zaspa, a koroną srebrzysty szron i gwiazdy lodu.

Jej twarz zmieniała się jak krajobraz dookoła. Czasem młoda jak świeży liść, czasem poorana zmarszczkami jak pole po żniwach. W jej oczach odbijało się wszystko: pierwsza zieleń i ostatni opadły liść, ślad sarny na śniegu, pęknięcie lodu na rzece.

Była delikatna jak poranna rosa, ale i silna jak korzenie drzew.

Była cierpliwa, cicha. Czuwała, by żadna zmiana nie była zbyt nagła, by każda pora roku przychodziła naturalnie, w swoim czasie.

To ona szeptała córkom, kiedy mają odejść, a kiedy wrócić.  Uczyła je cierpliwości. Bez niej świat nie miałby rytmu.

Gdy Król Słońce spojrzał na Ziemię, Matka Natura wynurzyła się z porannej mgły. Wzięła w dłonie grudkę ziemi, ogrzała ją jego światłem i wyczarowała swoje dzieci: Przedwiośnie, Wiosnę, Lato, Babie Lato, Jesień, Przedzimie i Zimę.

Najpierw narodziło się Przedwiośnie.  Nieśmiałe, marzycielskie, lekko zaspane...

– Nie śpiesz się – szepnęła mu Matka Natura – Najpierw wsłuchaj się w ziemię.

Przedwiośnie westchnęło i spod śniegu przebiły się pierwsze krokusy, przebiśniegi... Lód pękł z cichym trzaskiem. Ptaki powoli przymierzały się do śpiewu. To był czas jeszcze pewnego zawahania, nadziei... 

Potem przyszła Wiosna. Radosna, zwiewna, pastelowa, trochę niecierpliwa... Matka utkała jej suknię z mchu i młodych liści. A gdy Wiosna chciała otwierać zbyt szybko pąki kwiatów, przytrzymywała ją chłodem poranka. 

- Poczekaj, wszystko zdąży zakwitnąć - powtarzała Matka Natura

Wiosna zwalniała, choć w jej włosach tańczył już niecierpliwie wiatr. Stąpała boso po łąkach, powoli budząc ptaki, trawy i kwiaty miękkim dotykiem...

Po Wiośnie przychodziło Lato. W jej dłonie Matka Natura wkładała złoto zbóż i zapach rozgrzanej ziemi.

– Dojrzewanie nie znosi pośpiechu – przestrzegała, gdy Lato rozpędzało się w żarze,  gdy chciało trwać bez końca... Przypominała więc o zmierzchu, przysyłała chmurę, która kładła cień na rozpalonych polach.  A Lato wówczas milkło na chwilę, ciężkie od światła, słodkie od owoców, dojrzałe od kłosów pochylonych ku ziemi  

Dwór Matki Natury

Gdzie nie stanęła ludzka stopa     

gdzie mchy gąbczaste i paprocie,

dostępu strzegą leśne wrota

przy których Faun mieszka w grocie.

Kraina elfów i rusałek

żaden śmiertelnik tam nie gościł

Matka Natura tu na stałe

ma swoje rajskie posiadłości.

Spokojnie, błogo, płynie życie,

wokół pląsają elfy boso,

rusałki już o samym świcie

zmywają senność z powiek rosą.

Zbierają nektar leśnych kwiatów,

owoc jagody i maliny,

posłania mają z miękkich mszaków,

są nieskalani i niewinni.

Matki Natury cała świta

dba o dostatek, jej wygody,

nieziemska siła niespożyta

jest zbawczym źródłem dla przyrody.

Płyną perliste ptasie trele

spowite zwiewnym aromatem

i przepojone leśnym zielem

zdobią natury zmienną szatę.

Wszędzie jej pełno w całym świecie

w każdej krainie i zakątku,

kiedyś nie było nas tu przecież

a ona była od początku.

Gdzie się przeplata lato z wiosną

zima zaglądać nie próbuje,

elf i rusałka jak brat z siostrą,

po tym królestwie spacerują

Bolesław Pączyński

A kiedy Lato zaczynało powoli gasnąć, gdy powietrze wciąż było ciepłe, ale ranki i wieczory stawały się chłodniejsze, Matka Natura utkała z ostatnich promieni Babie Lato.

Nie było ono już tak gorące jak Lato ani tak zamyślone jak Jesień. Było mostem między nimi.

Jego suknię Matka Natura utkała z cienkich, srebrzystych nici pajęczyn unoszących się w słońcu. Włosy Babiego Lata pachniały trawą, a dłonie miały ciepło, które zamiast parzyć otulało.

– Zostań na chwilę – szepnęła Matka. – Niech świat nauczy się cieszyć spokojem.

Babie Lato roześmiało się i rozpięło nad łąkami srebrzyste nici, w których  tańczyło słońce. Otoczyło świat łagodnością, spokojem i ciepłem.

Za Babim Latem następowała Jesień. Jesień miała barwy zachwytu i nutę melancholii. Matka wplatała  w jej włosy kolorowe liście, do kosza wkładała jabłka, gruszki,  winogrona... A kiedy Jesień nie chciała oddać ciepłych barw, Matka Natura coraz bardziej strącała liście z drzew.

– Aby coś mogło się odrodzić, coś musi opaść – mówiła cicho. A Jesień uczyła się od niej sztuki odpuszczania. Jednak było to dla niej trudne.

Przedzimie było najcichsze. Najczęściej przysiadało przy Matce. Razem milczały. W powietrzu było już przeczucie śniegu, chłód pod powiekami dnia.

Matka Natura chodziła wtedy wolniej. Zamykała ogrody, wygaszała kolory, przykrywała ziemię spokojem.

A gdy Przedzimie drżało, niepewne swego miejsca między złotem Jesieni a bielą Zimy, Matka Natura brała je za chłodne dłonie i mówiła:

– Nie bój się ciszy. To w niej ziemia nabiera oddechu.

Przedzimie uczyło się, że wycofanie nie jest porażką, a odpoczynek  koniecznością.

Na końcu przychodziła Zima. Najstarsza, najsurowsza i chyba najmądrzejsza. Może to wydawać się dziwne, ale chyba była w pewien sposób najbardziej podobna do Matki Natury. 

Zjawiała się cicho i przykrywała świat bielą. Pod jej dotknięciem drzewa milkły, rzeki zastygały, a ziemia zapadała w głęboki sen.

A gdy mróz stawał się zbyt surowy, Matka Natura mówiła do niej:

– Pamiętaj, surowość jest potrzebna, lecz pod śniegiem zawsze musi bić serce dla przyszłej Wiosny, obietnicy przebudzenia.

I wtedy Zima łagodniała, wiedząc, że jej koniec jest jednocześnie początkiem.

Zapomniana Natura

Taka nasza piękna,

lecz przez wszystkich zapomniana.

Matka natura,

w swych dziełach doskonała.

Lecz ludzie zapomnieli o niej,

nie przejmują się nią.

Już nie patrzą na zachody słońca,

i na kwiaty spowite mgłą.

Dlaczego tak się dzieje,

czemu jest tak że nie zachwycamy się tym,

że świeci słońce albo śpiewa ptak.

Czy już nie ważne jest,

że mimo wszystko Matka natura,

zawsze między nami jest.

Jak odnaleźć radość dnia codziennego... pytam was.

Mateusz Wędziński

Matka Natura nie rządziła, ona słuchała (wiem powinnam napisać w czasie teraźniejszym, ale to przecież bajka...). Była pamięcią wszystkich poprzednich wiosen i wszystkich minionych zim. Pamiętała, że po każdym zamarznięciu przychodzi odwilż, a po każdym opadłym liściu następuje zielony powrót.

Pilnowała, by żadna z córek nie wyszła z pałacu króla Słońce za wcześnie ani nie została na Ziemi zbyt długo. Była strażniczką rytmu.

Nie pozwalała trwać wiecznie ani w rozkwicie, ani w uśpieniu. Nadawała zmianom sens.

I to dzięki niej pory roku krążą nieustannie.

Uczy nas nadal, że każda chwila ma swoje miejsce i że przejścia są tak samo ważne jak pełnia.

I to dzięki niej pory roku krążą nieustannie.

A i my krążymy razem z nimi, czasem nieświadomie, czasem z zachwytem.

Bo przecież z jej odwiecznym rytmem toczy się także nasze życie.

To, co miękkie dla wzroku

Jak wiadomo Mała Dziewczynka  od zawsze ma dwie lewe ręce do malowania, rysowania.... Po prostu tego nie potrafi. W szkole podstawowej skutecznie ją do tego zniechęcono. Jak? TUTAJ można o tym przeczytać.  

Ale Mała Dziewczynka lubi oglądać piękne dzieła, stworzone przez innych. 

W jednym z artykułów przeczytała, że niektóre obrazy są „miękkie dla wzroku”. To był komentarz pewnej dziewczynki. I przy tym określeniu Mała Dziewczynka zatrzymała się na dłużej, bo wydało się jej niezwykle trafne. Dzieci czasem potrafią nazwać rzeczy, których dorośli długo szukają w skomplikowanych słowach. „Miękkie dla wzroku”, czyli takie, na które patrzy się z ulgą. Takie, które nie męczą, nie krzyczą, nie szarpią uwagi. I takie obrazy Mała Dziewczynka lubi oglądać.

Pastele Degasa

Te plecy. Rzecz erotyczna zanurzona w trwaniu,

A ręce uwikłały się w rudych splotach,

Tak bujnych, że czesane, ściągają w dół głowę.

Udo i pod nim stopa drugiej nogi,

Bo siedzi, rozchylając zgięte kolana,

I ruch ramion odsłania linię jednej piersi.

Tu, niewątpliwie, w stuleciu i roku,

Które minęły. Jakże ją dosięgnąć?

I jak dosięgnąć tamtą, w żółtym peniuarze?

Czerni rzęsy przed lustrem, podśpiewując.

Trzecia leży na łóżku, pali papierosa

I ogląda żurnal mody. Jej koszula

Z muślinu, biel obfita okrągło prześwieca

I różowe sutki. Kapelusz malarza

Wisi między sukniami na antresoli.

Lubił tutaj siadywać, rozmawiać, rysować.

Cierpkie w smaku jest nasze ludzkie obcowanie

Z powodu znajomego dotyku, ust chciwych,

Kształtu bioder i nauk o duszy nieśmiertelnej.

Przybiera i odchodzi. Fala, wełna, wilna.

I tylko ruda grzywa błysnęła w otchłani.

Czesław Miłosz

Myślę, że nasz wzrok i nasze głowy naprawdę potrzebują właśnie takich obrazów. Czegoś pięknego, inspirującego, spokojnego i delikatnego. W codziennym życiu jesteśmy przecież nieustannie bombardowani informacjami. Wystarczy włączyć wiadomości albo zajrzeć do Internetu. Niemal z każdej strony napływają obrazy wojen, katastrof, wypadków, ludzkich dramatów. To wszystko jest głośne, ostre, pełne napięcia. Nasza uwaga zostaje przyciągnięta, ale jednocześnie czujemy zmęczenie i niepokój.

Dlatego tak bardzo potrzebujemy sztuki. Ona nie odwraca wzroku od świata, ale pozwala na chwilę się zatrzymać. Daje przestrzeń, w której można odpocząć od nadmiaru bodźców. Obraz, fotografia, rzeźba czy nawet zwykły krajobraz namalowany na płótnie potrafią przywrócić poczucie ładu. Patrząc na coś harmonijnego, spokojnego, zaczynamy oddychać wolniej.

Oczywiście nie każda sztuka jest „miękka”. Są dzieła ostre, prowokujące, niepokojące. Artyści często właśnie po to je tworzą – żeby poruszyć, zmusić do myślenia, czasem nawet wstrząsnąć odbiorcą. I to też jest potrzebne. Sztuka nie zawsze ma być wygodna.

Wiele zależy od naszego gustu i wrażliwości. To, co dla jednej osoby będzie kojące i łagodne, dla innej może być obojętne. Jedni odpoczywają przy spokojnym pejzażu, inni przy abstrakcji pełnej kolorów i ruchu. Każdy z nas znajduje gdzie indziej swoją chwilę wytchnienia.

Vermeer

Dopóki ta kobieta z Rijksmuseum

w namalowanej ciszy i skupieniu

mleko z dzbanka do miski

dzień po dniu przelewa,

nie zasługuje Świat

na koniec świata.

Wisława Szymborska

Może właśnie dlatego od wieków ludzie otaczają się obrazami. Wieszają je w domach, chodzą do galerii, zatrzymują się przed nimi dłużej niż planowali. Nie chodzi tylko o estetykę. Chodzi o to krótkie doświadczenie równowagi, kiedy coś pięknego uspokaja myśli.

Myślę, że ta dziewczynka intuicyjnie uchwyciła coś bardzo ważnego. Tak jak ciało potrzebuje odpoczynku, tak oczy i umysł potrzebują czasem czegoś „miękkiego”. Czegoś, co nie rani spojrzenia, ale je koi.

Sztuka potrafi właśnie na chwilę uciszyć świat i przywrócić w nas harmonię.

Może więc warto od czasu do czasu poszukać takich obrazów, miejsc i chwil, które są dla nas „miękkie dla wzroku”. W świecie pełnym hałasu i pośpiechu są one jak krótki oddech. Przypominają, że piękno wciąż istnieje i że bardzo go potrzebujemy.

Impresjonizm

Jak  ocalić

Smugę światła

Z katedry Moneta

Piruet tancerki

Na scenie Degasa

Gwar Paryża

W kawiarni Renoira

***

Uszczknąć ziarenko

Z wielkiej klepsydry

Spójrz

W dłoni twej pamięci

Słowik zaklęty w ciszę

Izabela Galicka

Dlatego tak bardzo potrzebujemy sztuki. Ona nie odwraca wzroku od świata, ale pozwala na chwilę się zatrzymać. Daje przestrzeń, w której można odpocząć od nadmiaru bodźców. Czasem wystarczy spojrzeć na spokojne tafle wody z cyklu Nenufary namalowane przez Claude Monet, gdzie kolory niemal rozpływają się w świetle. Innym razem wzrok odpoczywa przy cichym pejzażu, takim jak Babie lato autorstwa Józef Chełmoński, gdzie powietrze zdaje się drgać od ciepła późnego lata. Bywa też, że ukojenie przynosi spokojne wnętrze z obrazów Johannes Vermeer, na przykład Dziewczyna czytająca list przy otwartym oknie, w którym wszystko zdaje się zanurzone w ciszy i łagodnym świetle.

Oczywiście to tylko przykłady. Dla jednych „miękki dla wzroku” będzie pejzaż z wodą i niebem, dla innych spokojny portret albo obraz z ciepłym światłem. Wszystko zależy od wrażliwości i osobistego gustu – każdy z nas trochę inaczej odpoczywa patrząc na sztukę. 

Mała Dziewczynka myśli czasem, że ludzie dlatego od wieków malują obrazy, aby zatrzymać na chwilę coś łagodnego i podzielić się tym z innymi. I może właśnie dlatego tak lubimy do nich wracać, nawet jeśli sami nie potrafimy narysować choćby jednej prostej linii.

Jedna data urodzin, wspólne "dziwactwa"

Od dawna chciałam napisać o swoich dziwactwach. O tych drobnych, codziennych, które dla jednych są śmieszne, dla innych niezrozumiałe... A dla mnie są po prostu częścią mnie. 

Jednak stale to odwlekalam. Dopiero post Frau Be i "rozmowa" z nią uświadomiła mi, że nie tylko ja noszę w sobie pewien katalog osobliwości. I co najdziwniejsze jest on trochę podobny do listy Frau Be. Może dlatego, że dzień i miesiąc naszych urodzin jest ten sam... Rok jednak inny.

Uśmiechnęłam się zresztą, jak przeczytałam, że zadziwiająco wiele nas łączy. Jakby ludzie urodzeni tego samego dnia dostawali podobny zestaw przyzwyczajeń, lęków i małych natręctw. Nie wszystko jednak do siebie pasuje. I dobrze, bo wtedy wszystko byłoby nudne, przewidywalne... 

Kaczka dziwaczka

Nad rzeczką opodal krzaczka,

Mieszkała kaczka-dziwaczka,

Lecz zamiast trzymać się rzeczki,

Robiła piesze wycieczki.

Raz poszła więc do fryzjera:

"Poproszę o kilo sera!"

Tuż obok była apteka:

"Poproszę mleka pięć deka."

Z apteki poszła do praczki

Kupować pocztowe znaczki.

Gryzły się kaczki okropnie:

"A niech tę kaczkę gęś kopnie!"

Co nas różni przede wszystkim?

Frau Be ostrzy noże i maniakalnie kupuje nożyczki. Mnie już sama myśl o tym przyprawia o ból zębów.

Źle czuję się, gdy ktoś kieruje w moją stronę ostrze noża, nożyczek, pilnika.... Ich ostrzenie lub piłowanie np. paznokci przyprawia mnie o dreszcze.

Nogi, a przede wszystkim stopy, muszę mieć przykryte podczas snu, inaczej nie zasnę.

Mam mieszkanie pełne roślin, podczas gdy u niej nie ma ani jednej. Za to nie uświadczysz u mnie jakiegokolwiek zwierzęcia. No chyba, że będzie to wędrująca po oknie biedronka...

Ale dużo mnie z Frau Be łączy.

Również jem wszystko osobno. Mama opowiada, że już jako kilkuletnie dziecko najpierw jadłam surówkę, potem mięso, a na końcu to co najlepsze czyli ziemniaki. Jeśli coś ma warstwy, jem je warstwa po warstwie. Od zawsze obieram np. ptasie mleczko lub galaretkę z czekolady. Sernik zaczynam od galaretki, kruszonki, potem dopiero przychodzi kolej na masę serową. Z gołąbków najpierw jej kapustę, a potem dopiero to co w środku...

W autobusie, tramwaju muszę siedzieć w pierwszym rzędzie.

Mówię do siebie. Czasem półgłosem, czasem całkiem wyraźnie. Ale wiadomo, zawsze warto porozmawiać z inteligentnym człowiekiem:)))

Liczę schody przy wchodzeniu, ale też wagony pociągu które przejeżdżają pod moim oknem...

Przy rejestracjach samochodowych stopień trudności podnoszę. Sprawdzam, czy suma cyfr jest podzielna przez trzy, a najlepiej jeszcze przez cztery. 

Mój umysł najwyraźniej również nie znosi rzeczy niepoliczonych.

Lubię zapach książek, gazet...

Pamiętam spotkania, rozmowy, zdarzenia sprzed kilkunastu lat, ale nie pamiętam, dlaczego otworzyłam lodówkę...

Znosiła jaja na twardo

I miała czubek z kokardą,

A przy tym, na przekór kaczkom,

Czesała się wykałaczką.

Kupiła raz maczku paczkę,

By pisać list drobnym maczkiem.

Zjadając tasiemkę starą,

Mówiła, że to makaron.

A gdy połknęła dwa złote,

Mówiła, że odda potem.

Martwiły się inne kaczki:

"Co będzie z takiej dziwaczki?"

Nie cierpię ludzi przypadkiem wchodzących w kadr zdjęcia, filmu. Zdjęcia i filmy z przypadkowymi ludźmi usuwam bez litości. Chociaż czasem żal,  gdy moment na ujęcie był wyjątkowy. 

Źle działają na mnie otwarte szuflady i drzwi szaf.

Szukam okularów, gdy mam je na nosie. Z telefonem, też czasem się zdarza... Zdecydowanie nie lubię szukać czegokolwiek. Wszystko musi być na swoim miejscu. Czasem jednak coś nieświadomie przestawię, włożę do nieodpowiedniej przegródki i.... Nienawidzę szukać czegokolwiek.

Nie lubię zatem, gdy ktoś moje przedmioty przestawia, w nawet ich dotyka. Jest mi wtedy psychicznie niewygodnie.

Nie znoszę także, kiedy ktoś stoi za mną, gdy siedzę. Unikam siadania tyłem do drzwi 

Lubię porządek przestrzeni, własny układ rzeczy i święty spokój wokół nich. Ale z drugiej strony nie lubię, a wręcz nie znoszę sprzątać.

Aż wreszcie znalazł się kupiec:

"Na obiad można ją upiec!"

Pan kucharz kaczkę starannie

Piekł, jak należy, w brytfannie.

Lecz zdębiał, obiad podając,

Bo z kaczki zrobił się zając.

W dodatku cały w buraczkach,

Taka to była dziwaczka!

Jan Brzechwa 

A tak naprawdę najbardziej jednak mnie ucieszyło u Frau Be odkrycie, że ktoś naprawdę rozumie moją niechęć do ludzi przypadkiem pojawiających się na zdjęciach. 

Podobne, ale jednak nie identyczne. Jak dwie wersje tej samej dziwności. W końcu urodziłyśmy się tego samego dnia i miesiąca. I może właśnie dlatego los zostawił nam podobny szkic charakteru, który każda z nas wypełniła już po swojemu. Jednak coś wspólnego zostało. 

I właśnie te "drobne" dziwactwa  przestają wydawać się śmieszne w chwili, gdy spotyka się kogoś, kto je rozumie bez tłumaczenia.

Z wdzięcznością zatem odkryłam, że na świecie jest przynajmniej jeszcze jedna „kaczka-dziwaczka”, która patrzy na pewne rzeczy podobnie do mnie.

Znów maj w Małym Miasteczku

Wróciłam z kolejnego majowego wyjazdu do Małego Miasteczka. Tak wiem, przecież byłam tam dopiero w kwietniu... Jednak nie mogłam sobie odpuścić tego „imieninowego”, który już chyba stał się tradycją. I tak naprawdę dobrze mi z tym terminem i z tym miejscem.

A może chciałam uciec od tego co dookoła? Gdy świat traci równowagę, a wiadomości przynoszą tylko niepokój, chciałam znaleźć się w miejscu, w którym czas płynie wolniej, a problemy świata  zdają się być odleglejsze.  Coraz częściej właśnie takich miejsc coraz bardziej dziś potrzebuję. Takich, w których można choć na chwilę przestać myśleć o tym, co dzieje się dookoła, co martwi, niepokoi...

I takim właśnie zakątkiem jest dla mnie Małe Miasteczko.

Konwaliowe serca

Silne własną nieśmiałością

skrywają niezmierzone piękno

w cieniu starych drzew

dzwonią cichutko dzwoneczkami pokory

na zwyczajnych nutach wspomnień

kierują nasze umęczone ciała

ku sobie wodząc upojnym zapachem

bez słów niepotrzebnych każą uklęknąć

kto chce być bliżej

musi zgiąć kark i skłonić głowę

trzeba się pochylić nisko

by zrozumieć naprawdę....

prapremiera wiersza 

"Znowu Małe Miasteczko? Nie chcesz zobaczyć czegoś nowego? Czy to nie jest za bardzo powtarzalne, nudne...?"

Mała Dziewczynka od lat słyszy te pytania, ale chyba już ich nie słucha. Nie przejmuje się nimi... 

Oczywiście są miejsca, które się zwiedza. Ale dla Małej Dziewczynki są też takie, do których się wraca. I to nie po to, aby zobaczyć coś nowego. Chociaż na nowości patrzy z ciekawością. Wraca przede wszystkim aby znów odnaleźć dawne ścieżki, poczuć, jak to jest, gdy czas płynie wolniej.

W Małym Miasteczku dni mają bowiem swój własny rytm. Na przykład wtorkowe i piątkowe poranki zaczynają się na targu, gdzie można kupić prawie wszystko. A każdego popołudnia życie zwalnia, nie tak jak w dużym mieście.

Tym razem było podobnie jak wcześniej, ale nie identycznie. Są stałe punkty: spacer znanymi ulicami, chwila nad jeziorem, spokojne poranki bez pośpiechu, rozmowy, które mają czas się wydarzyć...  Ważne jest też to wrażenie, że nic nie trzeba. Można, ale nie trzeba... 

Było jezioro. To samo, a jednak inne. W maju jest bardziej żywe, rozgadane... W kwietniu było jeszcze ciche, milczące. Tylko ptaki o poranku śpiewem witały dzień.  W maju domy odbijały się w wodzie jakby bardziej wyraźnie. Może dlatego, że w kwietniu wiatr cały czas marszczył taflę jeziora... Teraz po gładkiej wodzie kręciły się kaczki, jak zawsze kolorowe, głośne, starające się przekrzyczeć. Zupełnie nie przejmowały się, że Mała Dziewczynka chciała chwili ciszy.

Były też łabędzie. Tym razem trzy. Jeszcze rok temu był jeden, ten, który jeszcze wcześniej został sam po stracie brata. A wcześniej zaginęli ich rodzice. Mała Dziewczynka pamięta, że wtedy trudno jej było o nich myśleć. Teraz widok był inny. Lżejszy, bardziej optymistyczny...

Pierwsze maki w ogrodach już kwitną.

Przenoszą nas w świat dzieciństwa, które choć dawno minęło,

to jednak pozostało w obrazach, zapachach i w sercu...

Czerwienią maków znaczone

nasze zwykłe życiowe wędrówki

naprzemiennie dotykające kłosów i chwastów

w promieniach słońca i majowych kroplach deszczu

szukające pocieszenia...

Była też nasza Polna Dróżka. Zielona, lekko nierówna, z makami, które od razu przyciągają wzrok i z kilkoma chabrami, które trzeba uważnie poszukać. Przeszłam ją znowu bez pośpiechu. Tak po prostu bez planu, bez potrzeby dojścia gdziekolwiek.

Nie robiłam nic spektakularnego. Raczej zbierałam drobne rzeczy: kilka zdań, które zostaną na dłużej, obrazy, które pewnie wrócą za jakiś czas, zwykłą obecność kogoś dawno niewidzianego. I znowu okazało się, że to wystarcza.

To właśnie daje mi zazwyczaj Małe Miasteczko. Może nie ucieczkę od świata, ale jego spokojniejszą, bardziej harmonijną wersję.  Pozwoliło mi oderwać się od codziennego pośpiechu i na chwilę wsłuchać się we własne myśli.

Małe Miasteczko zakwitło majem

jakby chciało rzucić pod stopy Małej Dziewczynki

całe piękno zaczarowanych chwil

pod dotykiem maja zakwitły imieninowe upominki

ukryte w krzakach dzikiej róży

pod starym klasztorem ten sam co kiedyś jaśmin

czaruje zapachem wspomnień ciągle dobrych

suną kaczki i łabędzie po gładkiej tafli jeziora

wprost pod deszcz kwitnących akacji

słodkie grona upajają wonią czasów minionych

zakorzenionych głęboko w sercu...

znów jest maj taki jak kiedyś

świat niczym z bajki stroi się w najpiękniejsze suknie

oddycham powietrzem tamtych lat

a obok mnie na starej znajomej ławce

pojawia się korowód ukochanych postaci

rozmawiamy bez słów a potem

wstajemy razem z ławki bo maki i chabry

wołają nas na kolejny spacer naszą drogą...

prapremiera wiersza

wiersze Basia Wójcik

Chciałabym, aby ten spokój i cisza, które tam znalazłam, zostały ze mną na dłużej. 

Ale czy to możliwe? 

Przecież dobrze wiem, że jak zawsze po powrocie szara codzienność szybko upomni się o swoje miejsce. I że trudno będzie zatrzymać w sobie ten spokojny rytm na dłużej.

Powrót wyglądał dokładnie tak, jak zawsze. Po przekroczeniu progu mieszkania od razu pojawiła się czekająca szara codzienność. I niestety coraz mniej „tam”, a coraz więcej „tu”. Wszystko czekało. Obowiązki, sprawy do załatwienia, tempo, które raczej nie zwolni tylko dlatego, że ja bym chciała.

Zdaję sobie sprawę, że spokój Małego Miasteczka nie przeniesie się w całości do mojej codzienności. Ale coś jednak zostanie. Przecież wszystko upycham do mojej szuflady.

Chyba właśnie po to zbieram te wszystkie obrazy, zapachy, rozmowy i chwile, aby mieć do czego wracać wtedy, gdy codzienność znowu zacznie przytłaczać. Żeby przypominały mi, że istnieje też ten inny świat, w którym nie tylko można żyć spokojniej, wolniej...

A pędzącej rzeczywistości nie zatrzymam. Ale może nabiorę większego dystansu? Może łatwiejsze będzie „odpuszczę to”? Może nie wszystko będzie musiało być zrobione od razu? Jednak znając naturę Małej Dziewczynki...

Dziękuję za wcześniejsze życzenia imieninowe